سليم بن قيس الهلالي الكوفي ( مترجم : اسماعيل انصارى زنجانى )

74

كتاب سليم بن قيس الهلالي ( اسرار آل محمد ع ) ( فارسي )

سخنان علما در نقل و اعتماد قدما بر كتاب سليم با در نظر گرفتن قرائنى كه ذكر شد گواهى عدّهاى از بزرگان علما را در اين باره كه آنچه قدما از سليم نقل كردهاند از كتاب او و بعنوان اعتماد بر او بوده نقل مىكنيم . 1 . علامهء مجلسى اوّل مىگويد : « اعتماد شيخ كلينى و صدوق بر كتاب سليم براى ما كافى است » . و نيز مىگويد : « شيخ صدوق و كلينى حكم به صحت كتاب سليم كردهاند » « 1 » . 2 . علامهء مجلسى مىگويد : « كلينى و صدوق و غير ايشان بر كتاب سليم اعتماد كردهاند » « 2 » . 3 . علامهء وحيد بهبهانى مىگويد : « آنچه از روايات سليم در كتاب كافى و خصال است با اسناد متعدّد و صحيح و معتبر است . و ظاهر اين دو كتاب آن است كه از كتاب سليم و با سند موجود در آن كتاب نقل كردهاند . . . و ظاهر از روايت ايشان صحّت نسخهء كتاب سليم است . كما اينكه اين مطلب از روايات كشى و نجاشى و شيخ در فهرست فهميده مىشود ، بلكه بايد گفت : از سخن ايشان - بخصوص از روايات كافى - صحّت خود كتاب سليم فهميده مىشود » « 3 » . 4 . محقّق خوانسارى از بعضى بزرگان چنين نقل كرده است : « برنامهء شيخ كلينى اين بوده كه احاديث صحيح‌تر و واضح‌تر را در اوّل هر بابى ذكر مىكرده ، و مىبينيم كه در همهء موارد احاديث سليم را در اوّل باب آورده است . و اين دليل بر آن است كه كتاب سليم نزد او مورد اعتماد بوده است » « 4 » . 5 . محدّث قمى مىگويد : « شيخ كلينى و صدوق و غير ايشان از قدما بر كتاب سليم اعتماد كردهاند » « 5 » . 6 . مورخ خيابانى مىگويد : « شيخ صدوق و كلينى و ديگر بزرگان از محدّثين بر

--> ( 1 ) تنقيح المقال : ج 2 ص 53 . روضة المتقين : ج 14 ص 372 . ( 2 ) بحار الانوار : ج 8 قديم ص 198 . ( 3 ) تعليقه بر منهج المقال : ص 171 . تنقيح المقال : ج 2 ص 54 . روضات الجنات : ج 4 ص 70 . ( 4 ) روضات الجنّات : ج 4 ص 68 . احتمالا منظور از بعضى بزرگان شيخ بهائى يا مير داماد است . ( 5 ) الكنى و الالقاب : ج 3 ص 243 .